Monday, January 10, 2022

Wewatake Wayang Miturut Bentuk, Jenis, Lan Sunggingane Bahasa Jawa (Watak Wayang Berdasarkan Bentuk, Jenis, dan Warna pada Wayang)

Watake Wayang miturut Bentuk (Watak Wayang menurut Bentuknya) :

1. Dhingkluk (menunduk) tandhane sabar, sareh (tenang / tidak terburu-buru), waspada, wicaksana (bijaksana).

2. Lancap (lonjong, bentuk wajahnya) tandhane kendel (berani), siyaga (siaga).

3. Mrongos (tonggos) utawa mendhelik (mata melotot) tandhane brangasan / gampang nesu (mudah marah), galak, ugal-ugalan.


Watake Wayang miturut Jenise (Watak Wayang menurut Jenisnya) :

1. Satriya watake alus (haus), luhur, sabar, luruh (lembut), dhemen tetulung (suka menolong), siyaga (siaga), wicaksana (bijaksana).

2. Buta watake brangasan / gampang nesu (mudah marah), gemedhe (sombong), kasar, ugal-ugalan.

3. Kethek watake pencilakan (cengengesan / tidak serius / bercanda), seneng ngrusui (suka membuat onar), usil.


Watake Wayang miturut Sunggingane (Watak Wayang menurut Warna pada Wayang Tersebut) :

1. Abang (merah) tandhane brangasan (mudah marah), kendhel (berani).

2. Biru tandhane jireh (penakut)

3. Kuning, ireng (hitam), utawa putih tandhane becik (baik), suci.


Translasi Bahasa Jawa - Indonesia :

- tandhane : tandanya


Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Sunday, January 2, 2022

Jeneng Dewa Lan Kahyangane Bahasa Jawa (Nama Dewa dan Tempat / Istananya)

 Jeneng Dewa lan Kahyangane (Nama Dewa dan Tempat / Istananya) :

  1. Bathara Brama ing Kahyangan Arga Dahana
  2. Bathara Endra ing Kahyangan Endra Loka
  3. Bathara Kamajaya ing Kahyangan Cakra Kembang
  4. Bathara Wisnu ing Kahyangan Ariloka
  5. Bathara Yama ing Kahyangan Yomani Loka
  6. Bathari Durga ing Kahyangan Sentra Ganda Mayit
  7. Sang Hyang Antaboga ing Kahyangan Sapta Pratala
  8. Sang Hyang Bathara Guru ing Kahyangan Jungging Saloka
  9. Sang Hyang Nagaraja ing Kahyangan Sumur Jalatundha
  10. Sang Hyang Wenang ing Kahyangan Ngandar-andir Bawana

Translasi Bahasa Jawa - Indonesia :
- Bathara : Dewa
- Bathari : Dewi

Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Saturday, January 1, 2022

Jeneng Gaman Lan Aji - Aji ing Pewayangan Bahasa Jawa (Nama Senjata dan Kekuatan di Pewayangan)

Gaman Lan Aji - Aji ing Pewayangan (Senjata dan Kekuatan di Pewayangan) :

  1. Aji Candrabirawa kagungane Prabu Salya
  2. Aji Grayang kagungane Prabu Destarastra / Dretarastra
  3. Aji Kawastraman kagungane Antareja
  4. Aji Narantaka kagungane Raden Gathutkaca (gaman saka Resi Seta)
  5. Aji Pancasona kagungane Resi Subali (tiba ning tangane Dasamuka)
  6. Aji Sepiangin kagungane Raden Janaka (gaman saka Gandamana)
  7. Alugra kagungane Prabu Baladewa
  8. Bayu Bajra kagungane Anoman
  9. Buku / Kitab Jitabsara kagungane Prabu Kresna
  10. Cakra kagungane Prabu Kresna
  11. Caping Basunanda kagungane Raden Gathutkaca
  12. Cincin Mustika Bumi kagungane Antareja
  13. Cincin Setyaningampal kagungane Raden Janaka
  14. Cundamanik kagungane Raden Janaka
  15. Gada Inten kagungane Prabu Duryudana
  16. Gada Lukitasari kagungane Raden Werkudara (gaman saka Resi Seta)
  17. Gada Rujakpala / Rujak kagungane Polo Werkudara
  18. Gada Wesi Kuning kagungane Raden Setyaki, Menakjingga
  19. Jamus / Jimat Kalimasada kagungane Milik Puntadewa
  20. Kembang Wijayakusuma kagungane Prabu Kresna
  21. Kepel Brajadhenta / Brajadenta kagungane Raden Gathutkaca
  22. Kereta Jaladara kagungane Prabu Kresna
  23. Keris Kala Dete / Dite kagungane Prabu Karna
  24. Keris Pulanggeni kagungane Raden Janaka
  25. Kuku Pancanaka kagungane Raden Werkudara
  26. Kuntawijadanu / Kuntawijandanu kagungane Prabu Karna
  27. Kutang Antakesuma / Antakusuma kagungane Raden Werkudara
  28. Kyai Pethel kagungane Petruk
  29. Nanggala / Nenggala kagungane Prabu Baladewa
  30. Panah Ardavdhedhali / Ardadedhali kagungane Raden Janaka (diwenehi kanggo Srikandi)
  31. Panah candrasa kagungane Prabu Dasamuka
  32. Panah Guwawijaya kagungane Prabu Rama
  33. Panah Jungkat Penatas kagungane Resi Bima
  34. Panah Nagapasa / Nagabraja kagungane Raden Indrajit
  35. Panah Pasopati kagungane Raden Janaka
  36. Panah Sarutama / Sarotama kagungane Raden Janaka
  37. Senjata wijaya Kapa kagungane Prabu Karna
  38. Trumpah Madu Kacerna kagungane Raden Gathuhkaca
  39. Upas / Wisa kagungane Raden Antareja
  40. Wahyu Cakraningrat kagungane Abimanyu (gaman saka Raden Janaka)

Translasi Bahasa Jawa - Indonesia :
- Gaman : senjata
- Kagungane : kepunyaan / kepemilikan
- Saka : dari
- Diwenehi kanggo : diberikan untuk
- Tiba ning tangane : jatuh ke tangan

Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Thursday, December 30, 2021

Jeneng Ratu Lan Negarane Bahasa Jawa (Nama Raja dan Negaranya)

Jeneng Ratu lan Negarane (Nama Raja dan Negaranya) :

  1. Prabu Abiyasa ratu ing Ngastina
  2. Prabu Arjuna Sasrabahu ratu ing Maespati
  3. Prabu Baladewa ratu ing Mandura
  4. Prabu Basudewa ratu ing Mandura
  5. Prabu Basukarna / Karna ratu ing Ngawangga
  6. Prabu Bomanarakasura ratu ing Trajutrisna
  7. Prabu Danaraja ratu ing Lokapala
  8. Prabu Dasamuka ratu ing Ngalengka
  9. Prabu Dasarata ratu ing Ngayodya
  10. Prabu Dewa Srani ratu ing Rancang Kencana
  11. Prabu Dretarasta / Destarastra ratu ing Ngastina
  12. Prabu Drupada ratu ing Cempala
  13. Prabu Duryudana ratu ing Lokapala
  14. Prabu Janaka / Arjuna ratu ing Manthili
  15. Prabu Jungkung Mardeya ratu ing Paranggubarja
  16. Prabu Karna ratu ing Ngawangga
  17. Prabu Kresna ratu ing Dwarawati
  18. Prabu Maswapati / Matswapati ratu ing Wiratha
  19. Prabu Niwatakawaca ratu ing Ima Imantaka
  20. Prabu Palgunadi ratu ing Paranggelung
  21. Prabu Pandhu Dewanata ratu ing Ngastina
  22. Prabu Parikesit ratu ing Ngastina
  23. Prabu Puntadewa ratu ing Ngamarta
  24. Prabu Ramawijaya ratu ing Pancawati
  25. Prabu Salya ratu ing Mandaraka
  26. Prabu Sentanu ratu ing Ngastina
  27. Prabu Somali ratu ing Palebur Gangsa
  28. Prabu Sugriwa ratu ing Guwakiskendha
  29. Prabu Suteja ratu ing Trajutrisna
  30. Prabu Suyudana ratu ing Ngastina
Keterangan :
Ratu dalam Bahasa Indonesia berarti pemimpin / raja wanita. Sedangkan dalam Bahasa Jawa ratu berarti pemimpin negara, baik raja (pria) ataupun ratu (wanita).

Translasi Bahasa Jawa - Indonesia :
- Ing : di (menunjukkan tempat)

Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Dasanama Jeneng Pewayangan Bahasa Jawa (Nama Lain Tokoh Pewayangan)

 Dasanamane Pandhawa Lima (Nama Lain Anggota Pandawa Lima) :

1. Puntadewa dasanamane Ajathasatru, Darmakusuma, Gunatalikrama, Samiaji, Tandha Wijangkangka (Wijakangka), Yudhistira

2. Werkudara / Wrekudara dasanamane Bayuseta, Bima, Bimasena, Bratasena, Dandunwacana, Gandawastratmaja, Jagal Abilawa / Birawa, Kusumadilaga, Kusumayuda, Kowara, Nagata, Pandusiwi, Sena, Wijasena 

3. Arjuna dasanamane Dananjaya, Indratanaya, Jahnawi, Janaka, Karitin, Kredhi Wrehatnala, Kumbang Ali-ali, Kuntadi, Margana, Palguna, Pandhuputra, Parta, Premadi / Permadi, Wibatsuh, Wijanarka

4. Nakula dasanamane Pinten, Tripala

5. Sadewa dasanamane Darmagranti, Tangsen


Dasanamane Balane Pandhawa Lima (Nama Lain Teman / Pendukung Pandawa Lima)

1. Begawan Anoman dasanamane Anjaniputra, Bambang Senggana, Bayutanaya, Kapiwara, Mayangkara, Maruti, Prabancana, Ramandayapati, Wanaraseta

2. Matswapati dasanamane Prabu Bayu Matswapati, Prabu Durgandana

3. Prabu Baladewa dasanamane Balarama, Kakrasana, Sangkarsana, Wasi Jaladara

4. Prabu Drupada dasanamane Raden Sucitra, Yajnasena

5. Prabu Sri Bathara Krisna dasanamane Danardana / Janardana, Gowinda, Kesawa, Narayana, Narendra ing Dwaraka, Padmanaba, Sri Arimurti, Wisnumurti  

6. Raden Abimanyu dasanamane Angkawijaya, Jayamurcita, Palgunaputra Partaatmaja

7. Raden Drestajumna dasanamane - 

8. Raden Gathutkaca dasanamane Arimbatmaja, Bambang Tetuka / Tutuka, Bimaputra, Bimasuta, Guritna, Krincingwesi, Purbaya

9. Raden Setyaki / Satyaki / Sencaki dasanamane Bimakunthing, Singamulangjaya, Wresniwira, Yudayana


Dasanamane Wayang Wadon (Nama Lain Tokoh Wayang Wanita) :

1. Dewi Drupadi / Dropadi dasanamane Dewi Kresna, Dewi Yajnaseni, Pancali, Salindri

2. Dewi Kunti Talibrata dasanamane Dewi Prita

3. Dewi Srikandi / Dewi Wara Srikandi dasanamane - 

4. Dewi Sumbadra dasanamane Dewi Bratajaya, Putri ing Banoncinawi, Rara Ireng, Widawati


Dasanamane Kurawa (Nama Lain Anggota Kurawa) :

1. Adipati Basukarna dasanamane Basusena, Karna, Raden Surya Putra, Suryatmaja, Pritaputra

2. Pandhita Resi Durna / Drona dasanamane Baratmadyaputra, Raden Kumbayana

3. Patih Sekuni / Sengkuni dasanamane Harya Suman, Prabu Sangkuni Ratu ing Gandara, Sakuni / Sangkuni, Satriya ing Plasajenar, Suwalaputra, Trigantalpati,

4. Prabu Duryudana dasanamane Anggendarisuta, Dhestrarastraputra, Jaka Pitana, Kurupati, Kurupati Nararya Jakapitana, Narpati Jayapitana, Sri Bupati Kurupati, Suyudana, Tripamangsah

5. Prabu Salya dasanamane Raden Norasoma

6. Raden Dursasana dasanamane Dusasana

7. Resi Bhisma dasanamane Raden Dewa Brata


Dasanamane Punakawan (Nama Lain Anggota Punakawan) :

1. Semar dasanamane Badranaya, Bojagati, Duda Manang Munung, Ismaya, Janggan Asmarasanta, Juru Dyah Puntaprasanta, Nayantaka, Saronsari, Wong Boga Sampir

2. Gareng / Nala Gareng dasanamane Cokrowongso, Pancalpanor, Pegatwaja

3. Petruk dasanamane Kanthong Bolong, Kebodebleng, Suragendela

4. Bagong dasanamane Cepot, Pawor


Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Monday, December 27, 2021

Jeneng Pandhita Lan Pratapane / Pertapane Bahasa Jawa (Nama Guru [dalam Kesempurnaan Hidup] dan Tempat Pertapaannya)

Jeneng Pandhita lan Pratapane / Pertapane (Nama Guru dan Tempat Pertapaannya) :

1. Begawan Abiyasa pertapane ing Saptaarga
2. Begawan Anoman pertapane ing Kendhalisada
3. Begawan Ciptahening pertapane ing Mintaraga
4. Begawan Mintaraga pertapane ing Indrakila
5. Begawan Padmanaba pertapane ing Argosonya
6. Begawan Sidikwasana pertapane ing Andongsumawi
7. Pandhita Durna pertapane ing Sokolima
8. Resi Bisma pertapane ing Talkandha
9. Resi Jambawan pertapane ing Gandamadana
10. Resi Palasara pertapane ing Ukir Ratawu
11. Resi Seta pertapane ing Selaprawata
12. Resi Subali pertapane ing Guwakiskendra

Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)

Sunday, December 26, 2021

Jeneng Satriya Lan Kasatriyane Bahasa Jawa (Nama Kesatria dan Kerajaannya)

Jeneng satriya lan kasatriyane (Nama kesatria dan kerajaannya) :

1. Raden Abimayu satriya ing Plangkawati

2. Raden Anoman satriya ing Kendhalisada

3. Raden Antareja satriya ing Jangkarbumi

4. Raden Antasena satriya ing Sapta Pertala

5. Raden Aswatama satriya ing Sokalima

6. Raden Bimasena / Werkudara Satriya Ing Jodhipati

7. Raden Burisrawa satriya ing Madyapura

8. Raden Dresthajumna satriya ing Cempalareja

9. Raden Dursasana satriya ing Bajar Jumput

10. Raden Gathutkaca / Gathotkaca satriya ing Pringgodani

11. Raden Indrajit satriya ing Bikungkung

12. Raden Irawan satriya ing Yasarata

13. Raden Janaka / Arjuna satriya ing Madukara

14. Raden Jayadrata satriya ing Bwana Keling / Brawa Keling

15. Raden Kartamarma satriya ing Tirta Tinalang / Ngadilangu

16. Raden Kumbakarna satriya ing Panglebur Gangsa

17. Raden Lesmana Mandra Kumara satriya ing Saroja Binangun

18. Raden Nakula satriya ing Bumiretawu

19. Raden Sadewa satriya ing Sawojajar

20. Raden Samba satriya ing Paranggarudha

21. Raden Sengkuni satriya ing Plasajenar

22. Raden Setyaka satiya ing Tambak Mas

23. Raden Setyaki satriya ing Lesanpura

24. Raden Udawa satriya ing Widarakandhang


Translasi Bahasa Jawa - Indonesia :

- Ing : di (menunjukkan tempat)


Manawi wonten ingkang salah utawi mboten pepak, monggo comment wonten kolom komentar. Matur nuwun. (Kalau ada yang salah atau kurang lengkap, silakan komen di kolom komentar. Terima kasih.)